Đề thi thử tốt nghiệp THPT 2027 môn Ngữ văn — Đề ôn luyện số 27

Ở trường Khánh, cứ đến tuần cuối tháng Mười một, mỗi lớp lại có một “ngày đổi vai”: học sinh lên bục giảng dạy một tiết, còn thầy cô xuống ngồi ở bàn học trò. Năm nay, lớp 11A bốc thăm được tiết Toán. Cả lớp chưa kịp bàn, Khánh đã giơ tay.

Khánh học Toán giỏi nhất lớp. Bạn nào hỏi bài, cậu chỉ liếc qua đề, bảo “Dễ mà!” rồi cầm bút viết một mạch lời giải. Cậu thuộc các công thức như thuộc con đường từ nhà đến trường: nhắm mắt cũng đi được, nhưng chưa bao giờ phải chỉ đường cho ai.

Tiết hôm ấy học cấp số cộng. Cô Nhung xuống ngồi chỗ của Khánh ở bàn cuối, cạnh Nhàn. Khánh viết lên bảng công thức tính số hạng thứ n, gạch chân hai lần, rồi giải liền ba ví dụ. Bút dạ rít lên trên mặt bảng trắng. Mười phút trôi qua.

Nhàn giơ tay. Cả lớp quay xuống. Nhàn ít khi phát biểu; bài kiểm tra Toán nào của Nhàn cũng có những dòng gạch xóa chằng chịt.

– Khánh ơi, sao muốn tìm số hạng thứ n lại cộng thêm n trừ một lần công sai mà không phải n lần?

– Dễ mà! – Khánh đáp, nhanh như mọi lần. – Công thức nó thế, cứ thế mà thay số.

Mấy bạn bàn đầu bật cười. Nhàn ngồi xuống, cúi đầu ghi gì đó vào vở.

Khánh chuyển sang bài tập. Cậu đọc đề rồi chờ. Không ai giơ tay. Cậu giải lại một ví dụ, nói to hơn, nhanh hơn, như thể chỉ cần nói to là người nghe sẽ hiểu. Những gương mặt bên dưới vẫn ngơ ngác. Lần đầu tiên Khánh thấy bục giảng cao hơn mình tưởng, và cả lớp thì xa hơn mình tưởng.

Rồi ở bàn cuối, cô Nhung giơ tay:

– Thưa thầy Khánh, em cũng chưa hiểu vì sao lại trừ một ạ.

Cả lớp im phăng phắc. Khánh đứng sững. Cô Nhung dạy Toán lớp cậu từ năm lớp mười, cô hiểu công thức ấy hơn ai hết. Khánh nhìn cô, nhìn sang Nhàn, và chợt nhận ra chính mình cũng chưa bao giờ hỏi vì sao. Cậu chỉ biết là nó đúng.

Khánh đặt bút xuống, bước tới dãy bàn cuối:

– Nhàn ơi, cậu vướng ở chỗ nào?

Nhàn ngập ngừng một lúc rồi nói nhỏ:

– Tớ cứ nghĩ số hạng thứ năm thì phải cộng năm lần.

Khánh nghĩ một lát rồi quay lên bảng, vẽ một cái cầu thang năm bậc.

– Giả sử mình đang đứng ở bậc thứ nhất. Muốn lên bậc thứ năm thì phải bước mấy bước?

– Bốn bước. – Nhàn đáp, rồi ngẩng lên. – À, vì bậc đầu tiên mình đứng sẵn rồi!

Mấy tiếng “à” khe khẽ vang lên ở các dãy bàn. Khánh vẽ thêm những mũi tên nhỏ nối các bậc, mũi tên nào cũng ghi chữ d. Lần này cậu nói chậm, sau mỗi câu lại dừng một chút để nhìn xuống lớp.

Trống hết tiết, Khánh trả bút dạ cho cô Nhung. Cô chỉ cười, không nói gì. Về chỗ, Khánh mở vở, lật ra trang đầu, nơi cậu vẫn chép những công thức quan trọng nhất, và viết thêm một dòng nhỏ: “Dễ – với ai?”

Tuần sau, Nhàn mang sang một bài hình học. Khánh liếc qua đề. Câu “Dễ mà!” đã chạy đến đầu lưỡi, nhưng cậu nuốt lại, kéo ghế ngồi xuống cạnh bạn:

– Cậu đang vướng ở đâu?

(Ngữ liệu do ToanKhonTech biên soạn)

Chú thích: cấp số cộng: dãy số trong đó mỗi số hạng, trừ số hạng đầu, đều có được khi lấy số hạng liền trước cộng thêm cùng một số d, gọi là công sai; số hạng thứ n là $u_n = u_1 + (n-1)d$⁠; bút dạ: bút viết trên bảng trắng.