Đề thi thử tốt nghiệp THPT 2027 môn Ngữ văn — Đề ôn luyện số 12

Cuối tháng Ba vừa qua, gần 1.200 người dân thành phố Y, từ học sinh tiểu học đến người đã nghỉ hưu, cùng dành hai ngày cuối tuần ngẩng lên nhìn tán cây, mái nhà và ghi lại từng con chim mình gặp. Đó là đợt “đếm chim cộng đồng” đầu tiên của thành phố.

(1) Đợt đếm do một nhóm giảng viên Sinh học phối hợp với Câu lạc bộ Thiên nhiên thành phố tổ chức. Cách tham gia rất đơn giản: mỗi người chọn một điểm quan sát quen thuộc như ban công, công viên hay sân trường, rồi trong đúng 15 phút, đếm và ghi lại mọi con chim mình nhìn thấy hoặc nghe thấy tiếng hót. Kết quả được gửi qua một phiếu trực tuyến, kèm ảnh chụp hoặc đoạn ghi âm nếu có (Hình 1).

Hình 1 (ảnh). Hai học sinh dưới tán cây trong công viên: một bạn giơ ống nhòm, bạn kia ghi vào sổ; trên ghế đá là chiếc điện thoại đang mở phiếu quan sát.

(2) Ban tổ chức gọi đây là một dự án khoa học công dân: người dân không chuyên cùng thu thập dữ liệu để trả lời một câu hỏi khoa học có thật. Câu hỏi lần này là: thành phố có những loài chim nào, và chúng tập trung ở đâu? Theo TS. Trần Minh H., trưởng nhóm tổ chức, vài nhà nghiên cứu không thể cùng lúc có mặt ở hàng nghìn nơi, nhưng hàng nghìn người dân thì có thể. “Trong hai ngày ấy, cả thành phố trở thành một phòng thí nghiệm không có tường”, ông nói.

(3) Ban tổ chức nhận được 3.460 phiếu hợp lệ, ghi nhận 41 loài chim. Năm loài phổ biến nhất được thống kê ở Bảng 1. Nhiều người ngạc nhiên khi chào mào, loài chim họ vẫn nghĩ chỉ có ở vườn quê, xuất hiện trong hơn hai phiếu trên năm.

Bảng 1. Năm loài chim có mặt trong nhiều phiếu quan sát nhất (số liệu minh họa)

(4) Kết quả cho thấy mảng xanh là nơi níu chân chim giữa thành phố. Trung bình, mỗi phiếu quan sát ở công viên và vườn cây ghi nhận 9,4 loài, trong khi mỗi phiếu ở khu phố dày đặc nhà cao tầng chỉ ghi nhận 2,8 loài (Hình 2). Lí do không khó hiểu: tán cây cho chim chỗ đậu, chỗ làm tổ và thức ăn, còn tường bê tông thì không. Vì thế, mỗi hàng cây được giữ lại cũng là thêm một chốn dừng chân cho chim.

(5) Dữ liệu do hàng nghìn người không chuyên thu thập chỉ có giá trị khi đáng tin, vì vậy ban tổ chức cho chúng đi qua hai lớp kiểm tra. Lớp thứ nhất là phần mềm: phiếu ghi loài hiếm gặp hoặc số lượng bất thường sẽ tự động bị đánh dấu. Lớp thứ hai là con người: sáu chuyên gia về chim xem lại từng phiếu bị đánh dấu, đối chiếu với ảnh, bản ghi âm gửi kèm. Khoảng 7% số phiếu đã được sửa tên loài, phần lớn do nhầm giữa những loài có bộ lông na ná nhau; phiếu ghi loài hiếm mà không có ảnh hay bản ghi âm đối chứng thì bị loại.

(6) Ban tổ chức cũng nói rõ những giới hạn của đợt đếm. Người tham gia tập trung ở công viên và trường học, còn vùng ven đô, bãi sông có ít phiếu. Một con chim bay qua hai điểm quan sát có thể bị đếm hai lần. Vì thế, kết quả lần này chỉ nên được đọc như một bức tranh ban đầu, chưa phải con số chính xác về số lượng chim của thành phố. Đợt đếm sẽ được lặp lại hằng năm để theo dõi loài nào đang tăng lên, loài nào đang vắng dần.

(7) Với nhiều người tham gia, điều đọng lại không chỉ là những con số. “Ngày nào em cũng đi qua hàng cây trước cổng trường, vậy mà đến hôm ấy mới biết trên đó có ba loài chim”, em Nguyễn Thu A., học sinh lớp 8, chia sẻ.

(Ngữ liệu do ToanKhonTech biên soạn)

Tên nhân vật, địa danh và các số liệu trong văn bản là giả định.